Interview Foeke Booy - Bron: Voetbal International

1 juni 2007

`Ik kan een topclub aan`

Interview Foeke Booy - Bron: Voetbal International Tekst: Iwan van Duren & Thijs Jaski

FOEKE BOOY

FC Utrecht kent vanwege het overlijden van David Di Tommaso een van de meest hectische seizoenen uit de clubhistorie. Maar het is ook een van de meest succesvolle. Want onder leiding van VI`s Gast in Gouda Foeke Booy is de vijfde plaats en daarmee een ticket voor de play-offs om Champions League-voetbal volop in zicht.

U bent de laatste jaren zeer succesvol, maar wat zijn uw zwakke punten als trainer?

`Ik ben een controlfreak. Dat werkt niet altijd even goed. Ik heb geen moeite met delegeren, geef mensen graag verantwoordelijkheid. Uiteindelijk is het doel daarvan draagkracht te creëren. Het tegenstrijdige is dat ik altijd de touwtjes in handen wil hebben. Helaas kun je niet altijd álles beheersen, ook al wil ik alles naar me toetrekken. Dat zijn dingen waarvoor ik moet oppassen. Het aanstellen van Harry van den Ham als assistent was een fout van me. Hij zou op termijn de nieuwe hoofdtrainer worden, maar dat is faliekant mislukt. Daar loop ik ook niet voor weg. Ik kan gemakkelijk met iets stoppen zodra het niet werkt.`
Piet Buter en de inmiddels vertrokken Harry van den Ham waren respectievelijk de beoogde technisch directeur en hoofdtrainer van de toekomst. Dan ligt het nu in de lijn der verwachting dat John van Loen u opvolgt als coach. Toch zet u hem voor de groep van Jong FC Utrecht.

`Het was ontzettend moeilijk om het zo te doen, maar wij willen gaan terugvallen op een situatie waarin de assistent ook de jeugd leidt. John heeft heel lang met mij meegelopen. Maar het gevaar is dat als ik links ga, hij automatisch óók links gaat. Hij was toe aan wat verdieping van zijn vak. Dat ik John weer naar Jong Utrecht heb gezet, is geen degradatie voor hem. Dat heb ik hem ook gezegd. Hij is de ideale man voor mijn positie, maar heeft nooit de ambitie gehad hoofdcoach te worden. In zijn huidige functie leert hij niet alleen de verschillende facetten van het vak kennen, maar wordt hij ook gedwongen zélf beslissingen te nemen. We gaan nu naar het nieuwe seizoen toewerken en dan wordt David Nascimento de nieuwe trainer/coach van de beloften. John zal dan weer assistent worden en hij heeft aangegeven dat hij zijn Trainer/Coach-diploma wil gaan halen. Ik denk dat het voor de ontwikkeling van het voetbal goed is als ook assistent-trainers verder leren.`

Georges Leekens, onder meer ex-bondscoach van België en voormalig oefenmeester van Roda JC, zei ooit over u: `Als hij de trainer is zoals hij als voetballer was, dan wordt het helemaal niets.` Waar is de omslag gekomen?

`Ik ben diplomatieker worden. Ik heb geleerd tot tien te tellen en wat vaker op mijn tong te bijten. Dat lukte me vroeger niet. Ik zat overal bovenop, gelijk. Een jongen met een kort lontje. Als trainer kun je dat niet altijd doen. Nog steeds moet ik soms op de rem trappen. Af en toe erger ik me ontzettend, zoals tijdens de verloren uitwedstrijd tegen Feyenoord. Die zaken moet je relativeren. Dat je verliest is jammer, je moet je erbij neerleggen en doorgaan.`

Toch bent u de meest succesvolle coach uit de geschiedenis van FC Utrecht. Verbaast u dat?

`Helemaal niet. Anders begin je niet met overtuiging aan deze functie. Toen ik hier begon miste ik vooral wat we níét konden doen, namelijk versterkingen halen. Maar ik wist ook dat ik een gedreven, goede groep had die ondanks het uitblijven van versterkingen sterk kon presteren. Met die gedachte en overtuiging ben ik aan deze missie begonnen. Als speler vroeg ik me vaak af waar mijn plafond lag. Dat heb ik nog steeds. Ik zoek altijd de sportieve uitdaging. De meeste keuzes maak ik op gevoel, ik heb me nooit laten verleiden door het grote geld. Maar ik ben zeker benieuwd waar mijn plafond ligt als coach, ik wil nog steeds mijn grenzen verleggen. Niet dat ik op zoek ben naar een grotere club, het is een natuurlijk proces en je moet maar het geluk hebben dat een andere club jou als de ideale man ziet. Als dat in mijn beleving die sportieve uitdaging is die ik zoek, dan zijn we er snel uit.`

Wat is uw de definitie van een sportieve uitdaging?

`De visie van een club, de manier van spelen, de organisatie, kun je ergens fatsoenlijk werken? Alles telt mee.`

Maar hoe hoger in het voetbal, hoe meer groeperingen zich met de organisatie bemoeien. Dat moet voor een controlfreak moeilijk zijn.

`Dat is allemaal te kanaliseren. Je kunt niet álles doen. Als je ziet hoe wij bij FC Utrecht de organisatie hebben neergezet onder leiding van Martin Sturkenboom, dan kan dat overal. Kijk naar Feyenoord, zij zijn ook aan het opschonen. Je ziet daar steeds meer duidelijkheid komen. Ik denk zelfs dat Ajax bezig is geweest de organisatie op poten te zetten. In een club moet je bovenin rust creëren. Is het dáár onrustig, dan gebeurt er op de werkvloer nooit iets goeds. Een duidelijke taakverdeling is het belangrijkste. Mensen die zich daar niet in kunnen vinden, moeten dan maar iets meer naar de achtergrond verdwijnen.`

Zoals u nu zegt is de organisatiestructuur voor u belangrijker dan het gevoel dat u bij een club heeft.

`Dat weet ik niet, ik kan heel gemakkelijk zeggen welke clubs wel of niet bij mij zouden passen. Ik denk dat ik bij PSV, Feyenoord en AZ goed zou kunnen werken. Je kijkt op zulke momenten naar wat voor een speler je zelf bent geweest en wat voor een trainer je bent. Daar pas je je voorkeuren op aan.`

Bent u klaar voor een topclub?

`Ja, ik heb wel het gevoel dat ik die stap aankan. Vier jaar geleden had ik dat nog niet. Je gaat echter steeds meer het geheel zien. Je ziet meer diepte, inhoud. Dat heeft ook te maken met mijn dubbelfunctie, waarin ik ontzettend veel heb geleerd. Je ziet hoe een club werkt, je hebt overlegsituaties van de raad van commissarissen tot aan de werkvloer. Hoe komen beleidstechnisch dingen tot stand? Dat alles geeft je bepaalde inzichten. Het is zwaar, maar je kunt jezelf dan veel beter ontwikkelen. Je hoopt dat dit alles een vervolg gaat krijgen. Maar of dat zo is, weet ik niet.`

Binnen Nederland vertrekt u alleen als de top vier zich aandient?

`Er is maar één argument waarop ik zou vertrekken: sportieve verbetering. Of er moet in Utrecht een andere trainer in beeld zijn. Ik ben namelijk nog niet op het punt beland waarop ik enkel en alleen technisch directeur wil zijn. En ja, ook AZ zie ik als een sportieve verbetering.`

Toch hebt u meer trofeeën gewonnen dan AZ. Meer ook dan Co Adriaanse, die juist vindt dat een écht goede trainer prijzen moet winnen.

`Er zijn wel meer goede trainers die geen prijzen hebben gewonnen. Het is natuurlijk geweldig dat we zoveel hebben bereikt. Daarmee leg je een fundament voor de toekomst. Dat wij twee keer de beker hebben gepakt, is geen toevalstreffer. Het geheim daarvan is: pieken. Je moet als club de keuze durven te maken de beker belangrijker te vinden dan de competitie. Dat was in de afgelopen jaren voor ons de enige weg naar Europees voetbal. Je kunt er ook in één keer uitflikkeren, zoals ons dit seizoen gebeurde. Maar daardoor kun je de energie al snel verplaatsen naar de competitie.`

Waardoor FC Utrecht nu opnieuw op de drempel van Europees voetbal staat.

`Er bestaat zelfs een kans waarin we gaan meestrijden om de voorronde van de Champions League. De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat wij daar niets te zoeken hebben. Voor ons zijn de play-offs erg interessant, omdat je veel meer kansen hebt op Europees voetbal. Toch denk ik dat dit systeem op de lange termijn niet goed is voor het Nederlandse voetbal. Als het ons bijvoorbeeld lukt de voorronde van de Champions League te halen, dan zijn niet de ploeg die Europees de punten gaat pakken. Daar zullen we dan over een paar jaar de rekening voor gepresenteerd krijgen. Als je mij vraagt wat sportieve zuiverheid is, dan is dat de stand na 34 wedstrijden. De grote clubs zoals Ajax en Feyenoord hebben wél de middelen om de voorronde van de Champions League door te komen, wij niet. Het budget bepaalt waar je staat in de competitie. Sportief zouden wij als club in de Champions League schade kunnen aanrichten voor de toekomst.`

Toch heeft FC Utrecht zijn jawoord gegeven aan de play-offs.

`Op het laatste moment, ja, toen we het gevoel kregen dat we het niet meer terug konden draaien... Ik had liever gezien dat de play-offs nog een jaar waren uitgesteld. Want in principe is dit het slechtste jaar waarin je een dergelijk systeem kunt introduceren. We zitten met een WK! Terugkijken heeft geen zin, maar er komt in elk geval een evaluatie en er is ons verzekerd dat die eerlijk zal verlopen. Er zijn drie opties: we gaan door met dit systeem, we veranderen het systeem of we stoppen er helemáál mee. Als je het dan hebt over een eerlijke evaluatie: het uitgangspunt moet het voetbal zijn en niet de commercie. Ik mis hierbij een echte voetbalman. De mensen die het systeem hebben bedacht, moet je de credits te geven. Maar er moet iemand tussen de beide partijen in staan die de plussen en minnen aangeeft. Dan kan er wel een klankbordgroep zijn, maar er moet iemand meedenken. In het verleden hadden we Louis van Gaal, op dit moment zou Foppe de Haan bijvoorbeeld een uistekende vinger aan de pols zijn. Hij is vaak in Zeist en kan in het belang van het voetbal een enorme rol spelen. Dat zeg ik op persoonlijke titel, ik heb de wijsheid niet in pacht. Al met al is dit systeem niet zuiver. Stel dat Feyenoord tweede wordt en ze verliezen alle play-offwedstrijden, dan kunnen ze in de Intertoto eindigen. Dat moet toch niet de bedoeling zijn?`

Bepaalt de commercie niet gewoon of de play-offs een vast onderdeel van de competitie worden?

`Die angst heb ik wel, ja. Ik ben erg bang voor het moment dat het met het voetbal minder gaat en dat de commercie ons keihard laat vallen. Dat zullen ze namelijk doen, daar ben ik van overtuigd. We kunnen niet zonder elkaar, maar de balans moet een garantie zijn.`

Is FC Utrecht een topclub?

`Op dit moment niet. Maar we proberen een structuur te krijgen waarin een hoge klassering een voorwaarde is. We zijn volop bezig met het team, de analyse ervan en de digitale videoanalyse die we willen invoeren. We willen bovendien per speler een fysiologisch paspoort aanleggen. Zoiets als het Milan-lab willen wij bij FC Utrecht in het klein. Het gaat erom dat je wezenlijk iets doet. Niet alleen voor de stad, maar ook voor de club. Je moet altijd proberen de bouwstenen uit te breiden. Ik merk dat voorzitter Jan Willem van Dop en financieel directeur Rob Venneman ontzettend actief zijn op commercieel gebied om die volgende stap te maken. We moeten op dergelijke manieren naar een hoger plan. Er is nog genoeg te doen, in de voetbalwereld houdt het nooit op. Door mijn dubbelfunctie ben ik voor één ding bang en dat is dat wanneer ik hier wegga, het allemaal in elkaar dondert. Piet Buter wordt in elk geval de nieuwe technisch directeur. Hij is het nog niet, omdat hij eerst als technisch manager moet zien hoe het werkt. Normaal gesproken schuift hij volgend jaar door, omdat je in beweging moet blijven. Als het eventjes slecht gaat met de club, kan ik er zó uitgegooid worden. Daar heb ik met de clubleiding allang over gesproken. Voor FC Utrecht is het nu erg belangrijk de stap te maken van een budget van 14,5 naar twintig miljoen euro. Pas dán kunnen we doorgroeien. Wij zijn dwingender dan bijvoorbeeld SC Heerenveen. Niet op het veld, maar vooral door de druk die de buitenwereld op ons legt. In dat opzicht zijn wij de vijfde club van Nederland. Dat wíllen we ook zijn. Maar de druk die daarmee gepaard gaat, moet niet leiden tot wanbeleid. Je moet wel realistisch blijven en veel duidelijkheid naar buiten scheppen.`

U predikt bij FC Utrecht het Nederlandse voetbal. Wat vindt u van de spelontwikkeling in de Eredivisie?

`Dankzij Marco van Basten heeft het Nederlandse voetbal een positieve impuls gekregen. Wij staan bekend om onze speelwijze, maar vergeten nog wel eens dat verdedigen er óók bij hoort. Als je naar het Nederlands elftal kijkt, dan merk je dat het resultaat zwaarder begint te wegen dan de speelwijze. Het aanvallende moet je er niet uit halen, want je moet altijd spelen om te scoren. Je kunt meer verliezen door de hele tijd verdedigend te voetballen dan wanneer je elke wedstrijd voor de aanval kiest. Dat hebben wij met FC Utrecht ook gehad. Wij doen nog mee om de vijfde plaats, hoewel we soms ontzettend veel risico namen en daardoor punten lieten liggen tegen kleinere ploegen. Het zij zo, de mensen zien dan wél een leuke wedstrijd. Dus waar kies je voor?`

U wilt altijd aanvallen.

`Nee, ik wil vooruit. Dat waardeer ik ook bij enkele andere ploegen in de competitie. Gertjan Verbeek van Heerenveen denkt óók zo. Helaas kiezen sommige anderen voor zekerheid. Die beginnen het seizoen aanvallend, maar gaan over op een defensieve tactiek zodra ze de punten hard nodig hebben.`

Oranje denkt vooruit, maar de verwachtingen voor het WK zijn niet al te hoog. Hoe kan dat? Ligt dat aan het selectiebeleid van Van Basten?

`Dat durf ik niet te zeggen. Ik vind dat je altijd moet kijken naar de vorm van een bepaalde speler, of hij nou Clarence Seedorf of Nicky Hofs heet. Dáár moet je de keuze op bepalen. Een voetballer moet bovendien doen wat de trainer voor ogen heeft. Als je sec naar het WK gaat met het doel iets te winnen, dan ontkom je er niet aan op die manier te selecteren. Als Seedorf het goed doet bij AC Milan, betekent dat nog niet dat je het hele Nederlands elftal om hem heen moet bouwen. Misschien past hij wel niet in de voetbalvisie van Van Basten. Dat moet je respecteren. Er is maar één kapitein op het schip en dat is Van Basten. Waar ik me wél zorgen over maak, is dat we onszelf voor de zoveelste keer overschatten. Ik heb toch het idee dat er een bepaalde euforie is ontstaan door de goede kwalificatiereeks. Maar tijdens een WK gelden andere wetten. Nederland heeft zich redelijk eenvoudig geplaatst, maar was dat tegen Argentinië, Brazilië of Ivoorkust? Nee. In de eerste wedstrijd tegen Tsjechië hebben we bovendien enorm gemazzeld, maar dat zijn we alweer vergeten. In Duitsland gaan we andere krachten meemaken.`

U bent voorzichtig.

`Laat ik het zo zeggen: ik hoop dat wij de poule doorkomen, dat zou al een hele prestatie zijn. We hebben kwaliteiten, maar sommige spelers heb je in Duitsland gewoon nodig. Neem Jaap Stam, die zou ik er erg graag bij zien. Een gelouterde prof, een echte gladiator. Maar hij moet zelf willen. Ik denk dat er niets mis mee is als bondscoach hem op te zoeken en te kietelen. Misschien voelt Stam zich dan wel gevleid. Als ik Van Basten was, zou ik bij hem langsgaan. Gewoon jezelf vermommen, afspreken op een geheime plek en kijken hoe hij ertegenover staat. Stam is zó fit, en dit kan voor hem een laatste kunststukje zijn.`

Maar deze ploeg kan toch zomaar wereldkampioen worden?

`Het verschil tussen Oranje en de andere toplanden is te groot. Dat klinkt hard, maar het is de realiteit. Ivoorkust heeft al een toernooi om de Afrika Cup afgewerkt en zal misschien vermoeid zijn, maar heeft wél drie à vier spelers die met een individuele actie een wedstrijd kunnen beslissen. Wie hebben wij? Slechts Arjen Robben. We hebben aan de ene kant middelen om ver te komen, maar wereldkampioen? Nee. Ik hoop dat ik ongelijk krijg, hoor. We zouden de verrassing van het WK kunnen worden, maar die rol past meer bij Duitsland. Dat is een echte toernooiploeg.`

U heeft een dubbelfunctie bij een club in opbouw, uw laatste weekendje weg met uw dochters had u afgelopen winter. Kunt u uw diepste gevoelens nog wel kwijt?

`Dat lukt me prima. Op de club praat ik vaak met Piet Buter en als het er echt op aankomt met mijn schoonvader Nol de Ruiter. Hij ziet het vanaf een andere kant. In het begin van mijn trainerscarrière, toen FC Utrecht met grote schulden kampte, voelde ik me enorm genaaid. Ik wist er helemaal niets van. Nol leert me de kneepjes van het vak. En hij is rechttoe rechtaan. Soms heb je behoefte aan een schouderklopje, maar dat iemand je op je plek zet is minstens zo belangrijk. Dat doet Nol. Ik heb oude rotten om mij heen en juist daarom mag ik nooit een situatie creëren waarin ik onmisbaar word. Ik hou van sterke mensen om mij heen die de boel kunnen overnemen zodra ik vertrek.`

Wat houdt u het meest bezig?

`Misschien dat wij een heel gek seizoen hebben. In die zin dat wij vrij constant zijn in onze prestaties. In het verleden hadden we na de winterstop steeds een terugval, nú hebben we ons puntentotaal van vorig jaar al gehaald. Deze groep is meer volwassen en stabieler geworden. Het overlijden van David Di Tommaso had een grote impact op het hele gebeuren. We gaan er alweer zo gemakkelijk overheen, maar ik vind het heel knap dat deze groep er zo professioneel mee om is gegaan. Want het had faliekant verkeerd kunnen gaan, we hadden sportief in elkaar kunnen donderen. Als ik je vertel dat sommige jongens niet meer naar bed durfden of niet meer op hun buik in slaap wilden vallen, dan weet je hoe diep het zat. Zo zie je maar dat voetbal belangrijk is, maar dat het leven zelf veel waardevoller is. Wat dat betreft gaan mijn complimenten uit naar de club. We hebben nog regelmatig contact met de vrouw van David. Ze kreeg namens de spelersvrouwen een mooi horloge en we willen misschien aan het eind van het seizoen een benefiet houden. Bovendien willen we de vrouw en het zoontje van David bijstaan, bijvoorbeeld met een op de toekomst gerichte opleiding. Het zou mooi zijn als we aan het eind van het seizoen alles kunnen opdragen aan David. Dit alles heeft de club sterker gemaakt, de mensen zijn meer van ons gaan houden. De betrokkenheid is enorm en is ondanks dit hectische seizoen alleen maar groter geworden.`

Hoofdsponsor

2016 Logo ZvdZ RGB

Connectiviteitspartner

tele2

Official partners

HiKOKI-Logo-sponsor hummel_Sport_Logo_Black_horizontal logo_H&H_2_wit Amstel website

FOX_SPORTS_NL_LOGO_BLUE_RGB vriendenloterij 2016_OFM_Logo_NewSlogan_zwart

Digital partner

tres